RSG Nuus en Aktualiteit
Burgermeester gevul met afgryse na die skending van Sobukwe se graf
Die PAC sê die skending van sy stigterspresident, Robert Sobukwe se graf in Graaff-Reinet in die Oos-Kaap, is niks anders as politieke uittarting nie. Op die vooraand van Menseregte Dag Saterdag, het die party 'n strafsaak aanhangig gemaak en eis nou 'n dringende ondersoek na die vandalisering van Sobukwe se graf. Vergaderings word tans met alle belanghebbendes gevoer, insluitend groepe wat teen die naamsverandering van Graaff-Reinet na die Robert Sobukwe Dorp gekant is. Vir meer hieroor het ons met die burgemeester van die Dr. Beyers Naude plaaslike munisipaliteit, Willem Safers gepraat.
Is die skrif aan die muur vir Senzo Mchunu?
President Cyril Ramaphosa het in 'n geskrewe antwoord aan die parlementêre ad hoc-komitee, wat korrupsie en inmenging in die strafregstelsel ondersoek, geskryf hy het nooit sy ondersteuning gegee vir 'n poging om die taakspan, wat politieke moorde in KwaZulu-Natal ondersoek, te ontbind nie. Ramaphosa sê die minister van polisie, Senzo Mchunu, wat hy op spesiale verlof geplaas het, het hom eers weke later van die besluit verwittig. 'n Senior navorser aan die Sentrum vir Afrika Diplomasie en Leierskap aan die Universiteit van Johannesburg, Dr. Oscar van Heerden, het by Monitor aangesluit om te praat oor wat die president se repliek sê oor die politieke toekoms van Senzo Mchunu.
SA se oliereserwes is vir nou, nog voldoende
Daar is toenemende onsekerheid oor die beskikbaarheid van brandstof by vulstasies in die komende weke, terwyl die Departement van Minerale en Petroleum-hulpbronne volhou dat daar geen onmiddellike risiko vir tekorte is nie. Terselfdertyd sê Minister Gwede Mantashe dat Suid-Afrika gesprekke voer om bykomende brandstofverskaffers te kry, om te verhoed dat die land se voorraad van strategiese oliereserwes gebruik word. Chris Hattingh, die uitvoerende direkteur van die Sentrum vir Risiko-ontleding het gaan navors hoeveel olie ons het, waar enige nuwe aankope vandaan sal kom en watter omstandghede die huidige situasie dalk in n krisis kan omskep.
Dit is hoekom jy glad nie moet raak aan jou aftreegeld nie
Verskeie administrateurs van aftreefondse sê daar is 'n toename in aansoeke van hulle lede wat vir die derde keer geld uit pensioenfondse wil onttrek, ingevolge die Tweepot-stelsel. Die adjunk-direkteur-generaal vir belastingbeleid by die Nasionale Tesourie, Chris Axelson, sê intussen hulle oorweeg dit om pensioenfondslede, wat afgelê is of in uiterse geldnood verkeer, toegang tot hulle aftreepot te gee. Hy sê faktore wat oorweeg sal word sluit in dat jy geen salaris of afleggingsvoordele ontvang nie. 'n Ere-professor aan WITS Universiteit se besigheids-skool, en 'n Ekonoom van Altitude Wealth, Jannie Rossouw het hieroor met Monitor gepraat.
Die VSA se ondersoek na Amerika nie n bron van kommer nie maar Swart bemagting bly steeds die struikelblok
Die VSA het begin met 'n Artikel 301 ondersoek na Suid-Afrika en 59 ander lande, om te bepaal of die lande hulle skuldig maak aan dwangarbeid of diskriminerende praktyke. Dit volg kort na die hoogste hof in Amerika bevind het, dat President Donald Trump sy magte oorskry het met sy internasionale invoertariewe. Vir meer oor watter gevolge so 'n ondersoek vir Suid-Afrika kan inhou, het ons met die hoof-ekonoom van die Efficient-groep, Dawie Roodt gepraat.
Ramaphosa se Gautrein en sneltrein-plan moet vir nou eers net 'n droom bly
So sê ‘n Emeritus Professor in logistiek aan die Universiteit Stellenbosch, Jan Havenga. Die president het planne van ’n sneltrein in sy staatsrede bekendgemaak en daar is ook nou ’n regeringsplan om die Gautrein uit te brei. Dit is deel van President Cyril Ramaphosa se voorneme om 'n Nasionale Vervoerraad te stig, wat onder meer die regering, sakelui en vervoervakbonde byeen sal bring om probleme in dié sektor te pak. Hy het tydens die eerste Nasionale Vervoerkonferensie in Midrand gesê, Suid-Afrika se vervoerstelsel moet dringend hervorm en beter gekoördineer word.
Pickitup belowe om binne 'n week hulle vullis-agterstand uit te wis
Die Johannesburgse vullisverwyderingsmaatskappy, Pikitup, sê hy probeer wel om die groeiende agterstand in te haal met vullis wat veral in Roodepoort en Randburg ophoop. Personeeltekorte, stukkende vragmotors en oorvol stortingsterreine, is maar net van die maatskappy se uitdagings. Pikitup se woordoerder, Anthony Selepe het hulle plan met Monitor gedeel.
Johannesberg inwoners sal vandag uitvind hoekom vullis verwydering erg vetraag word.
Verskeie woonbuurte in die Johannesburg Metro ervaar die afgelope paar dae vertragings in vullisverwydering. Die Johannesburgse vullisverwyderingsmaatskappy, Pikitup, sê die ontwrigtings is weens sekere operasionele uitdagings, insluitend stukkende vragmotors, personeeltekorte en vertragings by stortingsterreine. Die huidige agterstand raak roetes, wat tussen Dinsdae en Vrydae, gediens word. Die DA se leier in die Johannesburgse koukus, Belinda Kayser-Echeozonjoku sê vergaderings vind Dinsdag plaas om agter die kap van die byl te kom.
Doen jou kind te veel huiswerk?
'n Ouer en 'n voormalige onderwyser van Kaapstad, Joseph Nedft, vra die departement van basiese onderwys om sy beleid en benadering tot huiswerk, te hersien. Nefdt het verlede week 'n petisie op sosiale media begin, waarin hy sê, kinders word oorlaai met huiswerk, wat angs en stres veroorsaak. Ons het op Monitor met Nefdt gepraat en ook die mening verkry van 'n opvoedkundige sielkundige verbonde aan die Universiteit van Pretoria, professor Kobus Maree.
Die Mynbou departement is verantwoordelik vir die onwettige-mynbou pandemie in die land sê kenner
Die Weermag te same met die polisie is in gedeeltes van Gauteng ontplooi om die onwettige mynboubedrywighede in die provinsie hok te slaan. Die ontplooiing is egter nie 'n langtermyn ontplooiing nie en baie wonder of die weermag opgelei is om die tipe misdaad te bekamp.Ons praat nou hieroor met 'n senior navorser by die Benchmark Stigting, David van Wyk.
Hoe 'n gebrek aan dienslewering ons lug besoedel
Mense het verlede week vlugtig bewus geword van lugbesoedeling toe daar 'n vrot eier-reuk oor Gauteng gehang het. En soos ons verlede week vasgestel het, is die reuk nie noodwendig 'n gesondheidsgevaar nie. Die oorsprong daarvan is n verhoogde vlak van waterstofsulfied danksy sekere nywerhede. Maar lugbesoedeling in spesifieke dele van Suid-Afrika hou definitief 'n gevaar vir mense se gesondheid in. Studies toon dat 42 duisend sterftes in 2023 toegeskryf kan word aan swak luggehalte. Ons het op Monitor met Professor Roelof Burger van die Noordwes Universiteit se Eenheid vir Omgewingswetenskap en Bestuur gepraat en hy het verduidelik hoe gebrekkige dienslewering gekoppel kan word aan swak luggehalte.
Naweekaktueel 14 Maart 2026
Terwyl missiele en hommeltuie in die Midde Ooste afgevuur word, gaan mense voort met hulle lewens... en wonder hoe môre daarna sal uitsien... In Naweek Aktueel se weeklikse profielonderhoud, praat Esté de Klerk met Bashar Sharaf van Amman in Jordanië - 'n joernalis en voormalige senior aanbieder vir die BBC in die Midde Ooste en Noord-Afrika-streek sedert 2003, en met Noha Badr van Beiroet in Libanon, 'n trauma-lewensafrigter.
Die Persraad stem saam: Akkerland Boerdery is nie onteien nie.
News24 het geslaag in sy appel teen n bevinding deur die Pers-Ombud dat hulle om verskoning moet vra aan lesers oor n storie getiteld: "NO Akkerland Boerdery was not expropriated without compensation, the owners sold it privately." Die ombud, Herman Scholtz, het verlede Junie in die landbou-organisasie, SAAI se guns beklink nadat hy News24 beskuldig het van onakuraatheid in sy berriggewing. Regter Bernard Ngoepe, die voorsitter van die Persraad se appelkomitee het bevind dat die beriggewing akkuraat was, en dat Akkerland -boerdery nie gebruik kan word as 'n voorbeeld van hoe grond willekeurig deur die regering onteien word sonder vergoeding nie. Ons het op Spektrum met News24 se assistent-redakteur, Pieter Du Toit en die uitvoerende direkteur van SAAI, Theo De Jager hieroor gepraat.
"Die Weermag se ontplooiing is absolute chaos"
So sê die voorsitter van die parlement se portefuelje-komitee oor polisie, Ian Cameron en 'n lid van die staande komitee oor verdediging, Nicholas Gotsell. Die Minister in die Presidensie, Khumbudzo Ntshaveni en die department van verdediging het vroeer vandag voor die Nasionale Raad van Provinsies verskyn om antwoorde te verskaf oor die weermag se ontplooiing om bendegeweld en onwettige mynbedrywighede hok te slaan, soos wat die president belowe het. Hulle kon egter nie direkte vrae beantwoord oor kwessies soos in wie se opdrag die weermag Woensdag reeds in bende-geteisterde gebiede in Johannesburg ontplooi is nie. Dit terwyl die amptelike brief, wat die besonderhede bevat, aandui dat die amptelike ontplooiing eers aan die begin van April moes gebeur.
Dit is hoe die mensdom probeer verhoed dat KI die wêreld verwoes in oorlogtye
Die wêreld se grootste Tegnologie Firmas staan bankvas agter die maatskapy Anthropic in sy regstryd teen die Amerikaanse regering. Anthropic se KI stelsel, Claude is blykbaar deur die Amerikaanse regering gebruik om teikens te kies vir aanvalle in Venenzuela en Iran. Maar nou sê die Minister van Verdediging, Pete Hegseth dat Anthropic, ’n bedreiging inhou vir Amerika se voorsieningsketting. Maatskapye soos Microsoft Google, Amazon en Apple ondersteun Anthropic se weiering dat hulle stelsels gebruik word in massa-monitering en in sekere wapentuig. Professor Bruce Watson is Suid- Afrika se verteenwoordiger op die internasionale kommissie vir die verantwoordelike gebruik van kunsmatige intelligensie in die militêre domein. Hy het hieroor op Monitor gepraat, maar ook terugvoer gegee oor die jongste wereldberaad oor die gebruik van KI in die militere domein wat verlede maand in Spanje plaasgevind het.
Hoe om seker te maak dat jy nie vir KI gedrewe fopnuus val nie
'n Video van 'n luiperd, wat in die strate van die Wes-Kaapse dorp, Pniel ronddwaal, het paniek in die dorp gesaai. Dit blyk egter dit was 'n vervalste video wat deur kunsmatige intelligensie geskep is. Mense sê dit beklemtoon net weer hoe gevaarlik KI werklik kan wees. Ons het op Monitor hieroor met die Operasionele Koördineerder van Cyber-Antix, Wilma Nel gepraat. Sy deel haar wenke vir toepassings wat kan help om fop-videos en foto’s van die ware Jakob te onderskei.
SA regering oorspeel sy hand sê VF Plus
Suid-Afrika het dalk net sy hand oorspeel deur die Amerikaanse ambassadeur, Leo Bozell te ontbied om te verduidelik oor sy "ondiplomatieke uitlatings", onder meer oor hofuitsprake oor die lied "Kill the Boer". Dit is die mening van die Vryheidsfront Plus. Die partyleier, Dr Corne Mulder sê Bozell se boodskap is positief ontvang deur meeste, behalwe die regering. Mulder beklemtoon verder dat dat hierdie diplomatieke botsing gesien moet word as 'n maaksel van die ANC, wat Suid-Afrika se ideologies gedrewe buitelandse beleid gekaap het, en nieteenstaande vele oproepe van die VF Plus, daarmee volhard.Maar wat het Bozelle tydens die gesprek in Hermanus in die Wes-Kaap gese? Hier is 'n kort uittreksel..
Is Action-SA se "ekslusiwiteits ooreenkomste" met raadslede teen demokratiese beginsels?
ActionSA is in die nuus oor bewerings van raadslede wat glo aangesê is om 'n lojaliteitsbelofte te onderteken, wat onder meer lui dat indien 'n lid oorloop na 'n ander party óf die party voor die verkiesing verlaat, 'n boete van 200-duisend rand opgelê sal word. Die party se nasionale voorsitter, Michael Beaumont, sê dít is nie heeltemal waar nie. Daar is wel 'n eksklusiwiteits-ooreenkoms met 'n boete van 200-duisend rand wat onderteken moet word. Hy het dit aan Monitor verduidelik.
Sal jy onderhoudgeld by jou broers of susters eis? Want jy mag…
Die tonge is los nadat die Nasionale Vervolgingsgesag bevestig het dat die Wet op Onderhoud dit moontlik maak vir mense, wat nie finansieel die mas opkom nie, om onderhoud van hulle wel-af sibbe te eis. Dit is net as daar geen ander uitweg is nie en hulle ouers of kinders nie kan help nie. Ons het op Monitor met Shando Theron van Theron Ingelyf, wat in familereg spesialiseer, gepraat.
Bozell moes ontbied word om die verhouding met die nuwe Ambassadeur te toets
Die minister van internasionale betrekkinge en samewerking, Ronald Lamola, sê die VSA se nuwe ambassadeur in Suid-Afrika, Brent Bozell, is ontbied om sy sogenaamde ondiplomatieke uitlatings, te verduidelik. Bozell het gister voor dié verwikkeling, op X teruggekrabbel oor 'n uitlating, wat hy in sy eerste openbare toespraak by 'n konferensie van die sakeblad, Biznews op Hermanus gemaak het. Hy het eergister gesê hy gee nie om wat Suid-Afrikaanse howe oor die "Kill the boer"-lied sê nie, dis haatspraak. Minister Lamola sê intussen dat Bo-Zell se uitlatings, onaanvaarbaar is. 'n Politieke ontleder aan die Universiteit van Pretoria verduidelik hoekom dit nodig was om Bozell in te roep.
Save video to ...
